Organisatie, Ministerie van Openbare Werken / Ministère des Travaux Publics

Het Ministerie van Openbare Werken werd opgericht in 1837 en leidde meteen tot een nood bij de overheid aan meer en beter gekwalificeerde ingenieurs. Hierdoor werd een monopolie gegeven aan de rijksuniversiteiten van Gent en Luik voor de opleiding van staatsingenieurs, vastgelegd in het KB van 1 oktober 1838. Omstreeks 1840-1841 was het ministerie tijdelijk bevoegd voor Onderwijs, Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten. Tussen 1841 en 1990 gaf het Ministerie de 'Annales des Travaux publics de Belgique' uit. Het ministerie bestond vanaf 1909 uit 4 administratieve niveaus: het centraal bestuur, het hoofdbestuur of algemeen bestuur, het bestuur en de diensten.

In de decennia na WOII was het Ministerie van Openbare Werken erg actief in het uitbouwen van wegeninfrastructuur en het accommoderen van de industriële ontwikkeling. De algehele overheidspolitiek was er toen evenwel meer een van opening creëren voor privé-initiatief, eerder dan zelf sturend optreden in stedenbouw en ruimtelijke ordening. Op 2 december 1946 kwam er een eerste wet betreffende stedebouw. In 1957 werd binnen het Ministerie een Commissie voor de Stedebouw opgericht, die belast werd met de voorbereiding van een nieuwe wetgeving rond de stedebouw. Dit leidde uiteindelijk tot de komst van de Wet op de Stedebouw van 1962. In diezelfde periode (1952-1961) werd het Ministerie van Openbare Werken ook gekoppeld aan een andere grote bevoegdheidspakket, nl. dat van wederopbouw.


STAATSHERVORMINGEN
* De grondwetsherziening van 1970-1971 had nog geen ingrijpende gevolgen voor de interne organisatie en bevoegdheden van het Ministerie van Openbare Werken.
* Op 1 augustus 1974 kwam er een wet tot de oprichting van gewestelijke instellingen.
* Het KB van 2 april 1975 bakende de aangelegenheden af waarin een regionaal beleid inzake openbare werken verantwoord was. Een regionaal beleid was mogelijk wat betreft ruimtelijke ordening en stedenbouw, met inbegrip van grondbeleid, stadskernvernieuwing en huisvesting. De Gewesten mochten voortaan uitvoeringsmaatregelen opstellen die betrekking hadden op de streekplannen, gewestplannen, gemeentelijke, algemene en bijzondere plannen, de rooiplannen, onteigeningen, vergunningen, beroepen, stadskernvernieuwing.
* De Bijzondere Wet van 8 augustus 1980 hevelde heel wat bevoegdheden van het Ministerie van Openbare Werken naar de Gewesten over, zoals ruimtelijke ordening, leefmilieu, landinrichting, natuurbehoud, monumenten en landschappen, huisvesting, openbare werken en vervoer.