Jef Vanreusel

Jef Vanreusel volgde tussen 1966 en 1971 de opleiding architectuur aan het Nationaal Hoger Instituut voor Bouwkunst en Stedebouw (NHIBS) in Antwerpen. Zijn licentiaatsverhandeling was getiteld 'Naar een nieuwe aanpak van het stedelijk systeem'. In 1973 behaalde Vanreusel ook het diploma van stedenbouwkundige aan het NHIBS. Hij schreef zijn thesis samen met Marc Ceulemans, Boud Rombouds en Mil Sysmans; de titel was 'Participatie van de burger in het stedenbouwkundig proces'. Na zijn studies bleef Vanreusel gedurende de rest van zijn carrière als docent verbonden aan verschillende onderwijsinstellingen. Zo was hij van 1974 tot 1999 assistent en later docent aan het NHIBS (later HAIR en Henry Van de Velde-instituut. In 1978 kreeg hij er ook de kans op er samen met Jef van den Broeck de opleiding 'Stedenbouw en Ruimtelijke Planning' opnieuw in te richten, en er een nieuw programma uit te bouwen met een meer multidisciplinaire insteek. In de jaren 1980 werd Vanreusel ook docent in twee bijscholingsprogramma's van de Vlaamse Stichting Verkeerskunde (VSV): eerst 'Verkeer en Woonomgeving', en in het midden van de jaren 1990 ook 'Atelier Publieke Ruimte'. Deze opleidingen voor ontwerpers publieke ruimte vulden een hiaat binnen het onderwijs in Vlaanderen, en werden georganiseerd in Antwerpen en Gent.

Vanreusel bouwde ook echter een praktijk uit als architect-stedenbouwkundige. Tussen 1971 en 1973 liep hij stage bij de Planologische Dienst van de Stad Antwerpen. Daarna was hij tot 1981 actief als zelfstandig architect. In de jaren 1990 is Vanreusel betrokken bij twee belangrijke projecten in Antwerpen: Stad aan de Stroom en Antwerpen Herwonnen Stad. Stad aan de Stroom was een project waar het stedenbouwkundige luik gecombineerd met een breed gedragen publiekswerking en een kunstenprogramma. In 1990 organiseerde Stad aan de Stroom een internationale wedstrijd voor drie Antwerpse wijken: het Eilandje, de Kaaien en het Zuid. Vanreusel trok het project samen met Jef van den Broeck en Jan van Alsenoy. Bij het project Antwerpen Herwonnen Stad, het Globaal Structuurplan Antwerpen, werden acht heldere concepten voor de verdere stadsontwikkeling van de stad Antwerpen voorgesteld. Vanreusel werkte hierbij samen met opnieuw Jef van den Broeck, Wim Kennis, Paul Van de Poel, Jan Baelus, Luk Vanmaele en Peter Vermeulen.
Dit laatste project vormde de directe aanleiding voor de oprichting van ontwerpbureau Stramien in 1999. Vanreusel, Kennis, Van de Poel en Vermeulen waren namelijk allen betrokken bij de oprichting, aangevuld met Peter Leroy, Bart Verheyen en Joris Van Gool. Door hun jarenlange samenwerking besloten ze om voor verschillende wedstrijden een gezamenlijk projectvoorstel in te dienen. Toen de groep op korte tijd de wedstrijden won voor het Antwerpse stadsbibliotheek Permeke, het ECOhuis en het NoA bedrijvencentrum, besloten ze om de samenwerking formeel verder te zetten in de vorm van de coöperatieve vennootschap Stramien. Tussen 1996 en 1999 zetelde Vanreusel ook als extern expert voor de auditcommissie rond kwaliteit in mobiliteit en infrastructuur van de Administratie Wegen en Verkeer.

Vanreusel was ook gedurende zijn hele leven ook sociaal geëngageerd. Zo was hij medeoprichter van Actiegroep Oude Stad, waarbij hij zich met enkele medestudenten architectuur aan het NHIBS verzette tegen bouw van kantoortorens in de universiteitsbuurt rond het UFSIA en vochten ze voor het behoud van het historisch karakter en de morfologie van de wijk en de stad Antwerpen. In zijn thuisstad Turnhout was Vanreusel medeoprichter van Stad voor de Mens, een voorloper van de groene beweging die ijverde voor een nieuwe politieke cultuur, met aandacht voor de kwaliteit van het stedelijk wonen. Binnen Stad voor de Mens was Vanreusel ook mede-initiatiefnemer van Aktiekomitee Stop de Strop, tegen de aanleg van de Ring van Turnhout en voor het behoud van de open ruimte ten noorden van het kanaal Dessel-Schoten. In de jaren 1980 werkte Vanreusel mee aan de publicatie 'Antwerpen Leefbaar en Bereikbaar', een initiatief van de Werkgroep Verkeer Antwerpen (WEVA) en de Werkgroep Stadsbelang van het NCMV. Hij was ook medeoprichter van Antwerpen Averechts, tegenwoordig Expeditie De Stad, een organisatie die geëngageerde stadsbezoeken organiseerde. In het kader van Antwerpen '93, waarbij de stad Culturele Hoofdstad van Europa was, was hij medeorganisator van Studio Open Stad, waarin studenten uit verschillende architectuuropleidingen samen kwamen. Tenslotte was Vanreusel ook betrokken bij de eerste jaren van de burgerbeweging Ringland.