Archief van de Dienst der Verwoeste Gewesten

Het archief omvat alle projecten waarbij de Dienst der Verwoeste Gewesten betrokken was. De dossiers, die soms beperkt en soms heel uitgebreid zijn, bevatten doorgaans bouwtekeningen, fotomateriaal, bestekken, briefwisseling enz. In principe gaat het om dossiers in verband met gemeenten die zich inschreven in het systeem van adoptie. Toch bevat het archief ook dossiers met betrekking tot niet-aangenomen gemeenten, een vaststelling waar voorlopig nog geen sluitende verklaring voor is.

Uit de beschrijving in de inventaris kan worden afgeleid of er briefwisseling of bouwtekeningen in de dossiers zitten. Naast dossiers met betrekking tot de wederopbouw van gebouwen (woningen, woningen van het Bureel van Weldadigheid, pastorieën, kerken, scholen, boerderijen,....) zijn er ook veel dossiers die handelen over de aanleg van waterputten en wegen, dossiers met betrekking tot het opruimen van puin of het afbreken van bunkers. Verder bevat het archief ook veel rooilijnplannen en dossiers over financiële aspecten, zoals bijvoorbeeld over toelagen waarmee gemeenten achterstallige wedden van hun onderwijzend personeel konden betalen.

Het Algemeen Rijksarchief bewaart ook een 64-tal dozen met personeelsdossiers, gevormd door het Ministerie van Financiën. Deze dossiers bieden een inzicht in de personeelsbezetting van de dienst. Deze werden lang bewaard in het archiefdepot aan de Willebroekkaai in Brussel en stond bekend onder de naam "personeelsdossiers van Office de Liquidation des Dommages de Guerre (OLDG) van na de Tweede Wereldoorlog. Bij nader inzien bleek dit archief ook veel archiefmateriaal uit de wederopbouwperiode na de Eerste Wereldoorlog te bevatten. Vanwege de slechte staat werd slechts een deel van het archief overgedragen aan het Algemeen Rijksarchief. De dossiers bevatten bijvoorbeeld informatie over de achtergrond (opleiding, werksituatie voorafgaande aan indiensttreding, familiale situatie), van personen die voor de Dienst werkten, zowel officieel aangestelde architecten als andere betrokkenen zoals de Hoog Koninklijke Commissarissen en hun Toegevoegden. De reeks is momenteel enkel ontsloten door een plaatsingslijst per dossier en per doos die ter plaatse kan worden ingekeken.