Jean-Baptiste Capronnier

Jean-Baptiste Capronnier werd in 1814 geboren in Parijs als zoon van François Capronnier en Marie-Louise Parmentier, beiden werkzaam in de koninklijk porseleinmanufactuur van Sèvres. Het gezin verhuisde in 1819 naar Schaarbeek. Zijn vader experimenteerde er met glazuren en emailverven op glas en brevetteerde een nieuw procédé. In 1829 startte hij een atelier op en belangrijke restauratieopdrachten van historisch gebrandschilderd glas werden aan hem toevertrouwd. Jean-Baptiste trad in de voetsporen van zijn vader. Vanaf 1836 werkte hij mee in het atelier en verwierf er zijn gedegen technische kennis van zowel nieuwe als oude procédés, o.m. door de restauratiepraktijk. Hij was betrokken bij de restauratiecampagne van de glasramen van de Sint-Goedele en Sint-Michielskerk. In de commissie die hierop moest toezien zetelde ook François Navez (1787-1869), directeur van de Koninklijk Academie voor Schone Kunsten in Brussel. Aan deze instelling volgde Jean-Baptist ook tekenles bij deze gereputeerde schilder. Ook vele kunstenaars, die kartons (ontwerptekeningen op ware grootte) voor glasramen tekenden voor JBC, zoals Charles Degroux en Constantin Meunier waren hier opgeleid.

JBC combineerde in zich zowel artistiek talent, als technische kennis met een grote historische belangstelling. De neerslag hiervan vindt men in de publicatie "Histoire de la peinture sur verre en Europe et spécialement en Belgique" (1860), gepubliceerd in samenwerking met E. Levy. Hiervoor werd hij onderscheiden met het ridderschap in de Leopoldsorde en het zou ook een doorslaggevend argument geweest zijn bij het verwerven van de Belgische nationaliteit, twee jaar later. Zijn deelname aan vrijwel alle wereldtentoonstellingen en de daar behaalde prijzen, zoals de gouden medaille voor glasschilderkunst op de wereldtentoonstelling van 1855 in Parijs, hebben ongetwijfeld bijgedragen tot zijn internationale uitstraling. Zijn atelier was enorm productief, zowel in België als in het buitenland, vooral in Groot-Brittannië en Nederland. Zijn oeuvre vertoont een grote verscheidenheid en evolutie als gevolg van de wisselwerking tussen zijn restauratieopdrachten en zijn creatieve projecten. Met recht en reden mag hij dé grote pionier van de glaskunst in het 19de eeuwse België worden genoemd. In vele kathedralen heeft hij belangrijk werk geleverd: zo in Antwerpen, Brussel, Luik en Doornik. Daarnaast ook in tal van kerken over het hele land: in de Gentse Sint-Niklaas- en Sint-Michielskerk, in de Heilig-Kruiskerk en de kerken van Saint-Denis en Saint- Servais in Luik, de Sainte-Waudru in Mons, de Sint-Catharinakerk in Hoogstraten en de Sint-Gummaruskerk in Lier, de Sint-Jacobskerk en deze van Sint-Andries en Sint-Joris in Antwerpen. Zijn laatste grote project was de beglazing van de koninklijke Sint-Mariakerk in Schaarbeek, dat door zijn zoon uit zijn eerste huwelijk Jules-Adrien i.s.m. François-Ambroise Comère voltooid werd.

JBC overleed in Schaarbeek in 1891. Hij had kinderen uit twee huwelijken. Om uit onverdeeldheid te treden werd de inboedel van het bedrijf openbaar verkocht. De 'Catalogue de le collection de cartons de vitraux peints de la succession de J.B. Capronnier à Bruxelles, 1892' geeft een goed beeld van de enorme omvang van de productie in binnen- en buitenland. De Belgische overheid, die toen reeds het belang van deze kunstenaar inschatte, heeft bij deze gelegenheid meerdere loten kartons, vooral in verband met zijn restauraties van historische glasramen alsook deze van zijn projecten in de kathedraal van Brussel, aangekocht. De overige loten werden zoveel mogelijk opgekocht door zijn zoon Jules-Adrien en François-Ambroise Comère. Samen hadden zij besloten een nieuw atelier op te starten in dezelfde bedrijfsgebouwen in Schaarbeek. Jules-Adrien was als glasschilder opgeleid in het atelier van zijn vader. François Comère was een van de vaste kartonschilders van JBC. Hun atelier blijft in bedrijf tot ca. 1910, waarna het werd overgenomen door Arthur Wybo.