Identificatie Organisatie Profiel Belgische overheidsorganisatie Referentienummer act-0000460 Achternaam / organisatienaam Commissariaat-Generaal voor 's Lands Wederopbouw (CGLW) / Commissariat général à la Restauration de Pays (CGRP) Geboortedatum / datum van oprichting 1940/06/29 Datum van overlijden / stopzetting 1944/__/__ Alternatieve naam CGLW (Nederlandstalige afkorting) CGRP (Franstalige afkorting) Nationaliteit Belgisch Biografie / organisatiegeschiedenis In 1940 werd op aangeven van de Duitse bezetter het Commissariaat-Generaal voor 's Lands Wederopbouw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zou het CGLW zeer uitgebreide bevoegdheden coördineren. Raphaël Verwilghen werd aan het hoofd gesteld van het CGLW met als algemene opdracht op de nationale economie terug op gang te brengen. Het CGLW bestond daarvoor uit drie centrale diensten: Werkverschaffing, Oorlogsschade en Wederopbouw. Het CGLW bestond eind 1940 ook nog uit een secretariaat, dat de verschillende werkzaamheden overkoepelde, een administratieve dienst en een boekhoudkundige dienst. De Dienst Wederopbouw werd later omgedoopt tot de Tweede Algemene Directie Architectuur en Stedenbouw. Deze dienst zette een technisch-administratief apparaat voor een 'integrale stedenbouwkundige planning' op poten. Deze planning kreeg vorm in de vestiging van een aantal nieuwe structuren en de ontwikkeling van nieuwe stedenbouwkundige werkinstrumenten en voorschriften. Er kwamen ook richtlijnen omtrent het toezicht op de esthetiek van de gebouwen, de instandhouding en restauratie van monumenten, en de uitwerking en toepassing van plannen. Op 12/09/1940 kreeg het CGLW de bevoegdheid om gemeenten te verplichten stedenbouwkundige plannen van aanleg op te stellen. Om dit te realiseren bracht Verwilghen een groep van architecten samen, waarvan verschillende afgestudeerd waren aan La Cambre. Tot het einde van de oorlog werkte deze groep aan studies, ontwerpen, modellen en voorbeelden met een sterke pedagogische inslag. Het CGLW bracht tijdens de oorlog ook het tijdschrift Bouwkunst en wederopbouw / Reconstruction (1941-1944) uit. Na WO II kwamen alle bevoegdheden van het CGLW onder het Ministerie van Openbare Werken terecht, behalve wat oorlogsschade betrof. Het besluit uit september 1940 werd op 2 december 1946 opgevolgd door een nieuwe besluitwet, die de stedenbouw een omkadering bezorgde en die de wettelijke basis vormde voor verdere initiatieven inzake urbanisme en wederopbouw. Is archiefvormer van Archief van Commissariaat-Generaal voor 's Lands Wederopbouw, bewaard door Centre d'Etude Guerre et Société / Studiecentrum Oorlog en Maatschappij (CegeSoma)Archief van de gewestelijke planning Brussels Hoofdstedelijk Gewest, bewaarplaats niet publiek/onbekend Inhoudelijk gerelateerde archieven Archief van Raphaël Verwilghen, bewaard door Universiteitsarchief KU LeuvenArchief van Provinciaal Commissariaat voor 's Lands Wederopbouw Henegouwen en Archief van Bestuur van de Stedebouw en Ruimtelijke Ordening Provincie Henegouwen, bewaard door Rijksarchief BergenArchief van Ministerie van Openbare Werken (Bestuur der gemeentewegen), bewaard door Algemeen Rijksarchief (ARA)Archief van Karel Verwilghen, bewaard door KADOC-KU Leuven Bronnen en literatuur Uyttenhove Pieter. "Architectuur, stedebouw en planologie tijdens de Duitse bezetting: de Moderne Beweging en het Commissariaat-Generaal voor 's Lands Wederopbouw" in: BTNG-RBHC, jg. 20, 1989, nr. 3-4, pp. 465-510. Velle, Karel, Het Ministerie van Openbare Werken (1837-1990) (Miscellanea archivistica studia, 33), Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de Provinciën, Brussel, 1993, pp. 181-186, pp. 284-286, pp. 659-660. Zampa, F., "Commissariaat-Generaal voor 's Lands Wederopbouw (CGLW)" in: Van Loo, A. e.a., 'Repertorium van de architectuur in België van 1830 tot heden', Antwerpen, Mercatorfonds, 2003, p. 218-220. Notteboom, Bruno. 'Ouvrons les yeux! Stedenbouw en beeldvorming van het landschap in België 1890-1940. Gent: Universiteit Gent, 2009, onuitgegeven doctoraatsverhandeling, pp. 589-619. Ryckewaert, M., ‘Building the Economic Backbone of the Belgian Welfare State, Infrastructure, planning and architecture 1945-1973’, Rotterdam, 010, 2011. De Caigny, Sofie; Van Impe, Ellen (eds.), ‘Bewegende landschappen. Over stedenbouw en film’, CVAa/VAi, Antwerpen, 2013. Luyten, Dirk. 'Commissariaat-generaal voor ’s Lands Wederopbouw'. https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/commissariaat-generaal-voor-s-lands-wederopbouw.html (laatst geraadpleegd op 22/06/2026). Referenties in andere databanken ODIS http://www.odis.be/lnk/OR_11814 Gecontroleerde trefwoorden Beroepen of funties Overheidsorganisatie Disciplines Architectuur Stedenbouwkunde Wederopbouw Monumentenzorg Vrije trefwoorden Wederopbouw