Identificatie Organisatie Profiel Belgisch interdisciplinair studiebureau Referentienummer act-0000740 Achternaam / organisatienaam Mens en Ruimte Geboortedatum / datum van oprichting 1960/__/__ Datum van overlijden / stopzetting 1995/__/__ Alternatieve naam Studiegroep Mens en Ruimte (alternatieve naam) M + R (alternatieve naam) Nationaliteit Belgisch Biografie / organisatiegeschiedenis Het interdisciplinaire studiebureau Mens en Ruimte werd opgericht naar aanleiding van de oproep uit 1959 voor het maken van een streekstudie voor de Noorderkempen. Frans Van Mechelen, die binnen Politieke en Sociale Wetenschappen van de KU Leuven de onderzoeksgroep Centrum voor Sociale Studies leidde en zelf uit Turnhout afkomstig was, greep deze oproep aan om onderzoekers uit verschillende disciplines samen te brengen en als team een gooi te doen naar deze opdracht. In Wallonië en Brussel bestond dit soort interdisciplinaire teams al langer, zoals L'Équerre (Luik) of Groupe Alpha (Brussel). Naast Van Mechelen kwam Herman Baeyens, met een achtergrond in de rechten en sociologie, terecht als assistent. Verder bestond Mens en Ruimte uit een team architecten van Groep Meno o.l.v. Jozef Zwaenepoel, en economen Gaston Geens en Modest Goossens. Het eerste gedrukte jaarverslag van Mens en Ruimte verscheen in 1967. In 1969 organiseerde Mens en Ruimte een internationaal colloquium 'The mastery of urban growth'. Dit soort initiatieven ging vooral uit van de 'fundamenteel-wetenschappelijke' tak van Mens en Ruimte. Van bij het begin werden beleidsvoorbereidende opdrachten altijd aangevuld met dit type onderzoek, o.a. gefinancierd door beurzen van het toenmalige 'Fonds voor Kollektief Wetenschappelijk Onderzoek'. Mens en Ruimte werkte mee aan verschillende streekstudies en schreef vijf gewestplannen: Halle-Vilvoorde, Leuven-Tienen, Landen, Turnhout, Mechelen. Het was ook betrokken bij de voorbereiding van de gewestplannen voor Antwerpen, Sint-Niklaas-Lokeren, Herentals-Mol en Dendermonde. Mens en Ruimte zag de opmaak van de streekstudies en gewestplannen echter als een tijdelijke activiteit beschouwde (omdat de opvolging ervan door de overheids(administratie) zou worden overgenomen). Daardoor werd er al vanaf de jaren 1960 werk gemaakt van internationale contacten en opdrachten voor studies op Europees en internationaal niveau. Zo kwam er in 1970 een afdeling in de Filippijnen (M+R Philippines Foundation) en in Saoedi-Arabië. In de jaren daarna kwamen er ook opdrachten in Indonesië, Mauretanië, Marokko, Zaïre en het Midden- en Verre Oosten. De internationale activiteit in (vnl.) ontwikkelingslanden werd in 1975 ondergebracht in een aparte vzw: M+R International. Op 10 januari 1995 werd Mens en Ruimte omgevormd tot een naamloze vennootschap, onder de naam M + R. Het kapitaal werd bijeengebracht door BACOB, DVV Verzekeringen, Interfinance, Vlaams Woningfonds van Grote Gezinnen en Vooruitzicht en Voorzorg. Later dat jaar werd Mens en Ruimte overgenomen door architectenbureau Groep Planning. Is archiefvormer van Archief van Groep Planning / Sum, bewaard door Kanal Architecture (CIVA) Inhoudelijk gerelateerde archieven Archief van Werner Desimpelaere, bewaard door KADOC-KU Leuven Bronnen en literatuur Baeyens, Herman. Mens en Ruimte 1960-1995. Oorsprong en historiek. 2020, onuitgegeven publicatie. v.z.w. Mens en Ruimte, 'aktiviteitenverslag - rapport d'activitiés - activity report', [1967] De planning van het Belgisch-Nederlands grensgebied: verslag van het Internationaal Colloquium, Antwerpen, 19 oktober 1973. Antwerpen: Mens en Ruimte, 1974. Mens en Ruimte v.z.w., 1960-1980. Structuurplanning in Vlaanderen. Verslag van de Akademische Zitting naar aanleiding van het twintigjarig bestaan van Mens en Ruimte v.z.w., Ontmoetingscentrum Westrand, Dilbeek, 14 maart 1980. Gesprek met Herman Baeyens, 30 maart 2012 - Project 50 jaar wet op de stedenbouw CVAa Martens, Marc. "Spoormakers 3. Een gesprek met Herman Baeyens." Ruimte, 56, 2022, pp. 82-85. United Nations. Directory of national bodies concerned with urban and regional research. New York: United Nations, 1968, pp. 6-11. United Nations. Directory of national bodies concerned with urban and regional research. New York: United Nations, 1978, pp. 10-14. Er zijn heel wat sporen van Studiegroep Mens en Ruimte te vinden in het archief van de ACW. Het gaat om briefwisseling, notulen en vergaderstukken, jaarrekeningen en ledenlijsten. Deze meeste stukken bevinden zich in de deelarchieven van de Luc Delanghe en Willy D'havé (algemeen secretaris en voorzitter van het ACW): https://abs.lias.be/Query/detail.aspx?ID=326693 (laatst geraadpleegd op 28/08/2025). https://abs.lias.be/Query/detail.aspx?ID=326694 (laatst geraadpleegd op 28/08/2025). https://abs.lias.be/Query/detail.aspx?ID=327538 (laatst geraadpleegd op 28/08/2025). https://abs.lias.be/Query/detail.aspx?ID=326438 (laatst geraadpleegd op 28/08/2025). https://abs.lias.be/Query/detail.aspx?ID=325854 (laatst geraadpleegd op 28/08/2025). Referenties in andere databanken ODIS http://www.odis.be/lnk/OR_22600 Gecontroleerde trefwoorden Beroepen of funties Stedenbouwkundig bureau Disciplines Stedenbouwkunde Ruimtelijke planning Gemeentes Brussel (België > Brussel > Brussel-Hoofdstad > Brussel-Hoofdstad > Brussel) Vrije trefwoorden huisvesting