Organisatie, Havenbedrijf Antwerpen

Sinds het begin van de 19e eeuw ligt het beleid en beheer van de Antwerpse haven bij het Antwerpse stadsbestuur. Pas in 1996 wordt het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen als een autonoom gemeentebedrijf opgericht. Het werd operationeel op 1 januari 1997. Deze verzelfstandiging was noodzakelijk geworden na de enorme schaalvergroting in de petrochemie, en vooral na de 'containerisatie' die had plaatsgevonden in de periode na de Tweede Wereldoorlog. Dankzij de oprichting van het Havenbedrijf kon het beter reageren op markttendensen zoals de toenemende concurrentie tussen havens en de concentratietendens bij rederijen.

Ook een optimalisatie van het ruimtegebruik en het bouwen van nieuwe dokken op de linker Scheldeoever drong zich op. In 1998 besliste het Havenbedrijf samen met de Vlaamse regering om er het Deurganckdok te bouwen. Maar de capaciteitsvergroting door nieuwe dokken kon enkel plaatsvinden door een uitgekiende ruimtelijke planning. Vanaf 1999 moest elk havengebied in Vlaanderen een strategisch plan en een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) opstellen. Dat moest zorgen voor een maximale bescherming van de omliggende woonzones en ecologische infrastructuur, en voor een zuinig ruimtegebruik. De strategische planning omvatte de havenontwikkelingsplannen op lange termijn en de hiermee verband houdende natuurcompenserende maatregelen.