Fernand Brunfaut

Fernand Brunfaut was een modernistisch architect en één van de eminente figuren van het Brussels socialisme. Hij volgde een opleiding aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Brussel. Tijdens de periode 1907-1911 liep hij stage bij Adolphe Puissant, Albert en Alexis Dumont, E. Hellemans en Victor Horta (1861-1947). Als architect toonde hij een bijzondere belangstelling voor de problematiek van de huisvesting en de urbanisatie. In 1919 behoorde hij tot de stichters van de sociale huisvestingsmaatschappij Le Foyer Laekenois.
Hij realiseerde enkele markante socialistische gebouwen, zoals de building van de Prévoyance Sociale te Brussel (Luchtvaartsquare). Hij had ook een leidende functie bij de realisatie van de Noord-Zuid verbinding te Brussel. In 1911 werd hij gemeenteraadslid en later schepen voor openbare werken. Aanvankelijk liet hij een groot aantal private burgerwoningen ontwerpen, om zich vanaf WOI actief in te zetten voor de ontwikkeling van de sociale woningbouw, met o.a. de tuinwijken 'Moortebeek' en 'Rad' in Anderlecht.

In de jaren 1920 realiseerde hij voor de socialistische partij een aantal grote projecten zoals het 'Volkshuis van Dinant' (1922) en de hospitalen 'César de Paepe' te Brussel (1923) en 'Bond Moyson' te Gent (1925-1928). Aanvankelijk werd zijn de stijl gekenmerkt door een sobere eclectische stijl met traditionele inslag die later evolueerde naar de art deco. In 1930 associeerde hij zich met zijn zoon Maxime. Samen ontwierpen ze onder meer voor de Socialistische Beweging het 'Volkshuis van Willebroek' (1930), de zetels van de krant 'Vooruit' (1931) te Gent en 'Le Peuple' (1931) te Anderlecht en voor de Sociale Voorzorg hun hoofdzetel (1931) te Brussel en appartementsgebouwen (1931) te Anderlecht. Samen met zijn zoon Maxime behoorde hij tot een dynastie van politiek geëngageerde architecten. Gedurende een halve eeuw gaven ze vorm aan talrijke programma’s die samenhingen met de opkomst van de arbeiders- en coöperatiebeweging, zoals volkshuizen, flatgebouwen, tuinwijken, hoofdkantoren van kranten en partijorganen, ziekenhuizen en sanatoria. De gebouwen werden opgetrokken in modernistische stijl, een nieuwe bouwkunst die opgang vond in het interbellum en waarvoor de socialistische beweging steeds een voorliefde heeft gehad.

Tussen 1925 en 1961 zetelde Brunfaut in de Kamer van Volksvertegenwoordigers voor de socialistische partij. Vanaf 1947 was hij voorzitter van de Kamercommissies Openbare Werken, Verkeerswezen, Volksgezondheid en Gezin. De wet van 15 april 1949, Wet Brunfaut genaamd, stichtte het Nationaal Fonds voor de Huisvesting, dat de financiering van de grote infrastructuurwerken voor sociale woonwijken op de kosten van het Rijk doet uitvoeren. Het was de tegenhanger van de wet van 29 mei 1948, Wet De Taeye genaamd, die de toekenning inhield van staatspremies bij de aankoop van een sociale woning, hetgeen een sterke stimulans betekende voor de eigendomsverwerving. Aldus was er een 'socialistische' wet en een 'christendemocratische' wet, die samen voor de ontwikkeling van de sociale woningbouw zorgden.