Organisatie, Dienst voor Afrikaanse Wijken (DAW) / Office des Cités Africaines (OCA)

In de loop van de jaren 1950 verwezenlijkte het Office des Cités Africaines (OCA), een reeks opmerkelijke woningbouwprojecten voor Congolezen in de grote stedelijke centra van de toenmalige kolonie. Deze wijken met hun uitgesproken modernistische stijl nemen in de koloniale bouwproductie een aparte plaats in. Het OCA was in 1952 opgericht door het ministerie van Koloniën. Het orgaan werd in het leven geroepen als antwoord op het nijpende huisvestingsprobleem dat na de Tweede Wereldoorlog in de kolonie was ontstaan door een exponentieel toenemende verstedelijking. Dit probleem vloeide voort uit de ontwrichting van het platteland door het radicale exploitatiekolonialisme uit de interbellumjaren. De oprichting van het OCA was een centraal element binnen het naoorlogse Tienjarenplan (1949-1959) dat de industrialisering van Belgisch Congo moest voorzien. Het OCA was zowel verantwoordelijk voor het opstellen van stedenbouwkundige plannen als voor de eigenlijke constructie van alle projecten die het had uitgetekend. Om deze totaalprojecten te realiseren moest het OCA dus veel meer dan enkel huizen ontwerpen; het verwezenlijkte ook scholen, sportterreinen, ziekenhuizen en kerken. Ook het beheer (verkoop en verhuur) viel onder de bevoegdheid van het OCA.

Tussen 1952 en 1960 bouwde het OCA ongeveer 40.000 woningen. Deze wijken werden uitsluitend voorzien voor de 'évolués', die hier konden wonen naast de Belgische kolonisator. Uiteindelijk werden hierdoor slechts 6000 à 8000 Congolezen gehuisvest in woningen gebouwd door het OCA. Het OCA verdween na de onafhankelijkheid in 1960. Ondanks de massale bouwproductie slaagde het OCA er dus niet in om een oplossing te formuleren voor het nijpende huisvestingsprobleem. Tijdens de rellen in Leopoldstad in januari 1959, waren het onder meer de OCA-gebouwen die het eerst werden aangevallen. Aan het hoofd van het OCA stond Xavier Lejeune de Schiervel, terwijl Émile Henvaux hoofdarchitect was en Maurice Heymans de dienst stadsplanning leidde. Medewerkers werden voornamelijk gerekruteerd uit de recent afgestudeerden aan La Cambre. Het OCA maakte o.a. de plannen van aanleg voor Léopoldville cité Wigny (1955), Yolo Sud (1955), Yolo Nord (1956), Quartier Renkin (1956), Quartier Christ-Roi (1956) en Cité Ruashi (1956). Deze OCA-wijken zijn gekenmerkt door een doorgedreven rationalisatie en standaardisatie van universele woningtypes. De verwezenlijkingen van het OCA werden in toenmalige nationale en internationale vakbladen met lof onthaald.