Organisatie, Sauvegarde et Avenir de Mons (SAM)

Sauvegarde et Avenir de Mons werd in 1969 opgericht naar aanleiding van een tekst van schrijver Charles Bertin, gepubliceerd op de voorpagina van de krant Le Soir onder de titel “Le saccage de Mons” (De vernieling van Bergen). De eerste grootschalige actie van SAM is het verzet tegen het plan om het huizenblok rond de Grote Markt te slopen en een torenflat van 7 verdiepingen te bouwen, die meer dan twee keer zo hoog zou zijn als de naburige gebouwen (1971). Twee jaar later organiseren SAM en de Régie foncière de tentoonstelling “Mons, hier, aujourd'hui, demain” (Mons, gisteren, vandaag, morgen), waar het stedenbouwkundig handvest voor de stad Mons, geschreven door Jean Barthélémy en zijn leerlingen, duidelijk naar voren komen. De tentoonstelling laat een groot publiek kennis laat maken met dit doordachte project voor de stad, dat tot doel heeft het eigen architecturale karakter van de stad te behouden.
Meerdere van de voorstellen van Barthélémy en SAM worden goedgekeurd, en in 1975 geeft het stadsbestuur opdracht tot een voorstudie richting een structuurplan van de binnenstad zal worden. Het karakter van de stad komt tot uiting in: gematigde bouwvolumes, zeer gefragmenteerde percelen, harmonie tussen materialen en kleuren, regelmatige ritmes van overwegend verticale ramen, verscheidenheid aan volumes, hellende daken, enz. Toch verzet SAM zich tegen delen uit dit structuurplan voor Bergen, ontwikkeld door IDEA. Met name de aanleg van een vierbaansweg voor de oostelijke ring rond de stad leidt tot hevig protest in alle betrokken wijken. Het plan wordt in 1975 gewijzigd, maar uiteindelijk nooit uitgevoerd.
Toch behoudt het stadsbestuur de koers die is uitgezet voor de binnenstad. In 1980 organiseert het de tentoonstelling “Revivre en ville” (Herleven in de stad), en keurt het de realisatie van een uitgebreide voetgangerszone in de binnenstad goed het jaar daarop. SAM richt zich in de jaren 1980 meer op het verzet tegen het verkeers- en parkeerplan voor de stad Bergen.