Organisatie, Gilde van Sint-Lucas

"Zoals hun collega's in andere steden, werenigden de Antwerpse schilders en beoefenaars van kunst(ambacht)en zich op het einde van de 14de eeuw in een gilde. In een stuk uit 1382 staat hoe de 'goede cnapen (...) van de Goudsmeeden, Schilders, Ghelasemakers, Burduerwerkers, Houtene beeldesniders ende Zilverbornders Antwerpen, te samene gheordineert hebben een ambacht te makene.' Een gilde was een beroepsvereniging, waarvan de leden het monopolie kregen om in een stad hun bedrijf uit te oefenen. De gilden wilden hun leden gelijke kansen geven en controleerden daarom de produktiewijze, de materialen en de kwaliteit van de produkten. Ze legden de onderlinge concurrentie aan banden en verleenden steun aan de weduwen en wezen van de gestorven leden. Elk gild had zijn eigen schutspatroon, schatkist, lokaal en meestal ook een kapel in een belangrijke kerk. De meesters waren de enige volwaardige leden van het gilde, maar ook leerlingen en gezellen waren onderworpen aan het reglement. Wie het vak wilde leren, ging bij een meester in de leer. Na een leertijd van verscheiden jaren werd men gezel, d.i. geschoold arbeider. Om zelf meester te worden, moest de gezel een proef- of meesterstuk afleveren.Halverwege de 15e eeuw ontstond uit het eerste Antwerpse kunstenaarsambacht het bekende Sint-Lucasgilde. De 'liggere' of het inschrijvingsregister vangt aan in 1453Spoedig groepeerde het Sint-Lucasgilde o.a. ook de graveurs, letterstekers, drukkers, boekbinders, majolicabakkers en clavecimbelbouwers. De schilders bleven echter in de meerderheid. ... Schilders, beeldhouwers, graveurs en drukkers vormden samen de zg. Schilderskamers, het hoofdbestuur van het Sint-Lucasgilde."