Identificatie Organisatie Profiel Belgische onderwijsinstelling uit Brussel Referentienummer act-0001029 Achternaam / organisatienaam École Supérieure des Arts Saint-Luc Bruxelles (ESA St-Luc BXL) Geboortedatum / datum van oprichting 1904/__/__ Alternatieve naam Institut Jean Béthune Saint-Gilles-Bruxelles Instituts Saint-Luc de Saint-Gilles Instituts Saint-Luc-Bruxelles École Supérieure des Arts St-Luc BXL Nationaliteit Belgisch Biografie / organisatiegeschiedenis Tussen 1892 en 1904 werd in de snelgroeiende wijk Saint-Gilles een schoolproject opgericht, vergelijkbaar met die in Gent en Schaerbeek. Dit was mogelijk door een aanzienlijke investering van barones de Monin-Rendeux, gesteund door o.a. kardinaal Goossens, Henri Calmeyn en Broeder Marès. In 1904 was de bouw van de gebouwen voor het Saint-Luc Instituut (toen nog het Jean Béthune Instituut geheten) al ver genoeg gevorderd om enkele klassen te huisvesten. Het telde toen nog maar vier dagleerlingen en tien avondleerlingen. De bouw ging echter door tot 1908. Een stichtingscomité, bestaande uit minister van Staat Charles Woeste, baron de Broqueville, Davignon en pastoor Van Genechten, kocht een bouwblok aan in de Morisstraat om er een lagere school, een middelbare school en een Sint-Lucasschool onder te brengen. De eerste steen van het complex werd gelegd op 12 november 1894. De Sint-Lucasschool, genoemd naar Jean Baptiste Bethune, opende in 1904. Het onderwijs werd verzorgd door Marès, die in 1897 naar Sint-Gillis verhuisd was, bijgestaan door Broeders Fidèle-Gabriël (Paul Dufour) en Hendrik-Victor (Henri Scheepens). Midden jaren 1950 bestaat het onderwijsaanbod aan het Institut Jean Béthune SaintGillesBruxelles uit drie entiteiten. Ten eerste is er de architectuuropleiding, die in navolging van het regentsbesluit van 1949 net tot een vijfjarige structuur is hervormd, en die voor de school in Sint-Gillis officieel wordt erkend bij ministerieel besluit van 7 juni 1953. Ten tweede wordt een vijfjarig programma construction gedoceerd, een A7/ A2-programma vergelijkbaar met architectuurtekenen, dat later zal worden omgedoopt tot dessinateur de bâtiments. Ten derde is er het zevenjarig A7-programma arts décoratifs. Binnen dat programma kunnen studenten onder andere specialiseren in schilderkunst, glaswerk, publiciteit en meubelontwerp. Binnen de 'cours d'ameublement' kunnen studenten afstuderen met een diploma of certificaat dat getuigt van vakmanschap in het decoreren, meubileren of ontwerpen van binnenruimtes. Vanaf 1957 verhuisde de Franstalige sectie van Sint-Lucas Schaarbeek naar Sint-Gillis, zodat Schaarbeek eentalig Nederlands werd. Een belangrijke institutionele wijziging volgde in 1977, toen de architectuuropleiding werd afgesplitst naar het nieuwe Institut Supérieur d’Architecture Saint-Luc (ISASL) als gevolg van nieuwe wetgeving rond architectuuronderwijs. De opleiding interieurarchitectuur bleef echter bestaan binnen de middelbare en hogere opleidingen in de beeldende kunsten, en maakt deel uit van het Institut Saint-Luc (ISL). In de jaren 1980 splitst de Sint-Lucasschool zich nog verder op, naar analogie met de andere instituten in het Franstalig onderwijs. Sinds 1974 bestaan het ISASL en ISL al naast de zogenaamde ‘vrije hogeschool in de beeldende kunsten’ (ERG of École de Recherche Graphique), een instituut dat een eigen pedagogie aanhangt, gebaseerd op experimentele aanpak en multidisciplinair onderzoek. Hier komen nu nog het Institut Supérieur d’Urbanisme et Sint-Lucas Sint-Gillis de Rénovation Urbaine (ISURU) en de Cours Techniques et Professionnels Saint-Luc (avondschool) bij. Binnen de hogere leergangen van het Institut SaintLuc (allemaal korte type) worden bovendien nog eens twee categorieën onderscheiden: arts de l’espace en arts plastiques. In 2026 bestaat het Instituts Saint-Luc-Bruxelles uit vier departementen: - École Supérieure des Arts (ESA) - École de Recherche Graphique (ERG) - Institut Saint-Luc d'Enseignement Secondaire (ISES) - Ateliers Saint-Luc (een samenvoeging van ISURU (Institut supérieur d'urbanisme et de rénovation urbaine) en EPS (École de promotion sociale)) Inhoudelijk gerelateerde archieven Administratieve archief van de Instituts Saint-Luc, bewaard door Instituts Saint-Luc Saint-Gilles Bronnen en literatuur Bronnen overgenomen uit Odis: Bronnengids architectuuronderwijs Vlaanderen, VAi/CVAa, Antwerpen, 2012. http://www.stluc-bruxelles.be/13_reperes_historiques1.php VAN LOO A. e.a., 'Repertorium van de architectuur in België van 1830 tot heden', Antwerpen, Mercatorfonds, 2003. DE MAEYER Jan (red.), De Sint-Lucasscholen en de neogotiek 1862-1914, Universitaire Pers Leuven, Leuven, 1988. (Kadoc Studies 5) Vandevoort, Benoît, Sam Vanhee, Fredie Floré, Els De Vos, en Tine Poot, eds. Bronnengids Interieurontwerp België 1945–2000. Leuven: Leuven University Press/Vlaams Architectuurinstituut, 2025, p. 86-89. http://www.stluc-bruxelles.be/ (geraadpleegd op 4/08/2026) https://fr.wikipedia.org/wiki/Institut_Saint-Luc_de_Bruxelles (geraadpleegd op 4/08/2026) zie ook: Vandevoort, Benoît. Teaching Interior Design in Belgium, 1945–1999: Questioning Professionalisation through the Lens of Catholic Education. PhD diss., KU Leuven en Universiteit Antwerpen, 2025. Referenties in andere databanken ODIS http://www.odis.be/lnk/OR_12489 Gecontroleerde trefwoorden Beroepen of funties Onderwijsorganisatie Disciplines Stedenbouwkunde Architectuur Gemeentes Brussel (Sint-Gillis) (België > Brussel > Brussel-Hoofdstad > Brussel-Hoofdstad > Sint-Gillis)